Yayın Tarihiniz Beyandan İbaret: Yapay Zekâ Çağında Kimsenin Değiştiremeyeceği Bir Tarih

Yayımladığınızın ertesi sabahı neredeyse aynı bir kopyanın ortaya çıktığını düşünün: paragrafların yeri değişmiş, ifadeler farklı, iskelet aynı. Sizinkinin önce olduğunu nasıl gösterirdiniz?

Yeniden yazmak ucuzladı

Başka sözcüklerle anlatmak, yeniden kurgulamak ve çevirmek eskiden insan zamanı isterdi. Şimdi bir dil modeli bunu anında yapıyor. Rakamlar, makinelerin yazdığı ve okuduğu içeriğin ne kadar yaygınlaştığını gösteriyor.

Kaynak	Bulgu
Imperva, 2025 Bad Bot Report	2024'te web trafiğinin %51'i otomatikti; kötü niyetli botların payı %32'den %37'ye çıktı1
Cloudflare, Temmuz 2025	Ağındaki GPTBot istekleri Mayıs 2024'ten Mayıs 2025'e %305 arttı2
Cloudflare, Ağustos 2025	Önceki yıldaki yapay zekâ taramalarının yaklaşık %80'i model eğitimi içindi3
NewsGuard	Az insan denetimiyle yapay zekâ üretimi içerik yayımlayan haber siteleri: Mayıs 2023'te 49, Haziran 2026'ya kadar 3.7494
Ahrefs, Mayıs 2025	Nisan 2025'te ilk kez yayımlanan 900.000 sayfanın %74,2'si bir miktar yapay zekâ üretimi içerik barındırıyordu5
NeurIPS 2023 makalesi	Bir yeniden ifade modeli, bir yapay zekâ metin dedektörünün doğruluğunu %70,3'ten %4,6'ya düşürdü6

Bunlar her biri kendi yöntemine sahip şirket ya da araştırmacı tahminleri; hiçbiri sizin yazınızın kopyalanma olasılığı değil. Ama yeniden yazmanın kolay, fark edilmesinin zor olduğunu gösteriyorlar.

Yayın tarihiniz beyandan ibaret

Yayın tarihini siz seçersiniz. WordPress geçmiş bir tarihle yayımlamaya ve yayındaki bir yazının tarihini değiştirmeye izin verir.⁷ Öbür sitenin tarihi de aynı ölçüde beyandır; iki kişinin "ben önceydim" demesi hiçbir şeyi çözmez. Web arşivleri yardımcı olur, ama sayfanızı yakalayıp yakalamayacakları ya da ne zaman yakalayacakları sizin elinizde değildir.

İhtiyacınız olan, sizden başka birinin, tarihi yayımladığınız anda, sonradan kimsenin değiştiremeyeceği bir yere yazmasıdır.

DateSealed ne yapar

• Yazınızın yalnızca tarayıcınızda (WordPress eklentisiyle kendi sunucunuzda) hesaplanan SHA-256 özetini alır. Metin gönderilmez.
• Hemen dönen bir RFC 3161 zaman damgası ve birkaç saat içinde işlenen, OpenTimestamps üzerinden bir Bitcoin kaydı ekler.
• Kimse Bitcoin defterine sonradan bir zaman yazamaz. İşlendikten sonra tarih, DateSealed ortadan kalksa bile yalnızca kanıt dosyası ve defterle kontrol edilebilir.

Ayrıntılar "Önce sizin yaptığınızı nasıl gösterirsiniz" ve "DateSealed'i neden yaptım" yazılarında.

WordPress'te otomatik

Hatırlamanız gereken bir alışkanlık yoğun bir haftayı atlatamaz. DateSealed WordPress eklentisi:

• her yayında ve güncellemede yazı metninin özetini sunucunuzda hesaplar ve yalnızca özeti gönderir;
• her güncelleme için yeni bir kayıt ekler; ilk yayın asla üzerine yazılmaz ve sürüm geçmişi birikir;
• kayıt sayfasına bağlantı veren bir rozet gösterebilir (isteğe bağlı);
• WordPress 5.8+ ve PHP 8.2+ gerektirir.

API sayfasından indirin, ardından WordPress'te Plugins → Add New → Upload Plugin yolunu izleyin, eklentiyi etkinleştirin ve Settings → DateSealed'i açın. wordpress.org listelemesi incelemede.

Kaydın söylemedikleri

• Metni bir insanın mı yoksa bir modelin mi yazdığını göstermez.
• İçeriğin doğru ya da özgün olduğunu, kimin yazdığını ya da kimin sahibi olduğunu göstermez.
• Hukuki bir etkiyi garanti etmez. Türkiye'de kanuni çerçevesi olan zaman damgası, 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında elektronik sertifika hizmet sağlayıcılarının verdiği zaman damgasıdır;⁸ AB'de ise nitelikli elektronik zaman damgası.⁹ DateSealed kaydı ikisi de değildir.

"Bu anda vardı" bir tartışmayı başlatmak için yararlı bir noktadır; tek başına onu bitirmez. Kaydı, diğer kanıtların yanında bir kanıt olarak kullanın.

Kaydı değerli kılan alışkanlıklar

1. Orijinali saklayın. DateSealed yalnızca özetleri tutar.
2. Kanıt dosyalarını saklayın. DateSealed olmadan doğrulayabilmek için .tsr ve .ots dosyalarını orijinalle birlikte tutun.
3. Yayın anında kaydedin. Kaydın zamanı onu oluşturduğunuz zamandır; geciken her gün onu zayıflatır.
4. Abartmayın. Önemli bir durum için Kültür ve Turizm Bakanlığı'nda isteğe bağlı kayıt-tescili ya da bir ESHS'nin zaman damgasını ekleyin; ayrıntılar rehberde.